PSİKOSOSYAL SERVİS FAALİYETLERİ
E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumumuz, Psiko-Sosyal servisinde 1 Psikolog, 1 Sosyal Çalışmacı, 1 İnfaz ve Koruma Baş Memuru ve 2 İnfaz Koruma Memuru görev yapmaktadır.Kurumumuzda sürdürülen psiko-sosyal faaliyetler şunlardır:
Bireysel Çalışmalar:
Hükümlü ve tutuklularla yapılan bireysel görüşmeler yaklaşık 45–55 dakika sürmektedir. Görüşmeler Psiko-Sosyal servisin görüşme odasında yapılmaktadır. Gelen dilekçeler arasından kısa bir ön araştırma sonrası durumun aciliyetine göre sıralama yapılarak, hazırlanan bireysel görüşme formları doldurulup, sorunlara ortak çözüm yolları aramaktayız. Hazırladığımız bireysel görüşme formu aynı zamanda hükümlü ve tutukluyu tanımaya yönelikte geliştirilmiş olup, kısa bir vaka incelemesi formatındadır(aile yapısı, çocukluk öyküsü, genel bilgiler vs.).Yapılan ilk görüşme sonucunda ciddi bir psikolojik sorun ve takip gerekliyse belli rutinlerle bireyle tekrar görüşmeler yapılıyor. Daha pratik çözülebilecek sorunlarda sonraki görüşmelerin sıklığı ya da devamlılığı danışanla ortak karara bağlı olarak değişebiliyor.

Kurumumuzda; bölgenin rehabilitasyon merkezi açıldıktan sonra 18. madde kapsamında tedavi amaçlı gelen tutuklu ve hükümlüler tedavileri tamamlanana kadar bölümde yatarak ilaç+psikoterapi tedavisi görmektedirler. Haftanın belirli günleri Elazığ Ruh Sinir Hastalıkları Hastanesinden dönüşümlü olarak doktorlar gelmektedir.
Hükümlüyü Tanıma:
Genel Müdürlüğümüzce hazırlanan standart Tanıma Dosyaları mevcuttur. Kurum S.H.U. tarafından kuruma yeni gelen tüm hükümlü ve tutuklulara doldurulmaktadır. Bu görüşme sırasında kurum işleyişi ve mahkûm hakları konularında bilgilendirme yapılarak, ne gibi etkinliklerden faydalana bileceği anlatılmaktadır. Ayrıca psiko-sosyal servis hakkında da bilgi veriliyor.
Kurumda Ortak Yürütülen Faaliyetler:
Kurumda bulunan diğer birimlerle ortak çalışmalar yürütülmektedir. Sosyal Hizmet Uzmanımızın göreve yeni başlamış olması nedeniyle çalışmaların bir kısmını ortak yürütmekteyiz. Ayrıca eğitim servisi, revir, idare, infaz ve diğer birimlerle sürekli koordineli çalışmalar yürütmekteyiz.
Hükümlü-Tutuklu Aileleriyle Yapılan Görüşmeler:
Gerekli durumlarda hükümlü- tutuklu aileleriyle görüşmeler yapılmaktadır. Bunlar açık görüşlerde kısa süreli ziyaretler şeklinde ya da bazı durumlarda telefonla yapılmaktadır. Geliştirilen Aile Eğitimi doğrultusunda zaman, zaman ailelerle grup çalışması yapılmaktadır. Ayrıca; maddi anlamda sıkıntılı aileler, sosyal yardımlaşma kurum ve kuruluşlarına yönlendirilmektedir.
Kopuk aile ilişkileri olan çocukların aileleriyle diyaloglarını güçlendirme çalışmaları, tutuklu-hükümlünün ceza infaz kurumuna girdiğinden haberi olmayan aile veya yakınlarının, kendi istekleri doğrultusunda haberdar edilmeleri. Maddi sıkıntı ve uzaklık nedeniyle görüşlere gelemeyen ailelerin genel durumlarıyla ilgili bilgi edinme vs.
Sosyal- Kültürel ve Sportif Faaliyetler:
Özellikle bireysel görüşmelerde depresif tablo sergileyen vakalarda seretonin hormonunun artmasına katkısı olan günlük egzersizlerin önemi anlatılıyor. Sportif ve sosyal faaliyetlere katılımı sağlanıyor. Motivasyonu arttırmak amacıyla küçük ödüllü turnuvalar düzenleniyor.
Personel Görüşmeleri:
Psiko-sosyal servisi tarafından düzenlenen haftalık çalışma programı tablolaştırılmıştır. Haftanın belirli gün ve saatleri personel görüşmelerine ayrılmıştır. Bu tablolar tüm tutuklu-hükümlü ve personele yazılı, sözlü olarak duyurulmuştur. Genel olarak iş stresi ve aile sorunları hakkında gelen sorunlara ortak çözüm yolları aranmaktadır. Aynı zamanda gruplar halinde alınarak tüm personele verilmesi düşünülen; stresle başa çıkma, iletişim becerileri, kriz müdahale genel bilgilendirme vs. konuları içeren seminerlere başlanmıştır.
Dönem içinde oluşturulan 15 er kişilik beş ayrı grupla İnfaz Koruma Memuru Bilgilendirme toplantıları yapılmıştır.
Kriz Müdahaleleri:
Daha önce madde kullananlarda yoksunluk belirtisinde, yoğun öfke patlamalarında, intihar teşebbüslerinde ve kendine zarar verme gibi kriz müdahale gerektiren durumlarda kısa süreli bir görüşme yapılıyor ve durumla ilgili formlar en kısa sürede tanzim edilecektir.
Oda ve Müşahede Ziyaretleri:
Yeni hazırlanan haftalık çalışma programı doğrultusunda belirli gün ve saatlerde kısa sürelide olsa oda ve müşahede ziyaretleri yapılıyor. Amaç: bizim için değerlisiniz mesajının verilmesi ve halledilebilecek sorunların not alınarak gerekli birimlere iletilmesi.
Grup Çalışmaları:
Kurumumuz model kurum olması nedeniyle Avrupa Konseyi ve Unicef ile ortak çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda verilen eğitimler doğrultusunda gerek ergenlerle, gerek bayanlarla, gerekse yetişkin erkeklerle yürütülen grup çalışmalarımız olmaktadır.
Çocuklar için: Kısa Grup Çalışması, İyiye Doğru Öfke Kontrolü, Ergenlerin Cinsel Sağlık Hakları, Aile Eğitimi, Buradayım, Cinsel İstismara Uğrayan Ergene Yaklaşım, İKM Bilgilendirme Programı, Kendine Zarar Verme, Genel Bilgilendirme Programı vs konularda zaman, zaman gruplar oluşturularak uygulama yapılmıştır.
Yetişkinler için: Öfke Kontrolü, İntihar, Kendine Zarar Verme vs konularda hazırlanan programlar zaman, zaman gruplar oluşturularak uygulama yapılmıştır.
Psiko-Sosyal Toplantıları:
Bir Psikolog, bir Sosyal Hizmet Uzmanı, bir İ.K.B.M, iki İ.K.M. dan oluşan Psiko-Sosyal servis elamanları haftada en az bir kez bir araya gelip, yapılanlar ve yapılabilecekler üzerine toplantı yapar.
Gözlem ve Sınıflandırma Formlarının Doldurulması:
Her birimin kendisiyle ilgili bölümü doldurduğu ”Gözlem ve Sınıflandırma Formları” hükümlülere doldurulmaktadır. Daha sonra her altı ayda bir hükümlüyle tekrar görüşülerek değerlendirme yapılmaktadır.
Hükümlü-Tutuklu Avukatlarıyla Görüşme:
Gerekli durumlarda hükümlü-tutuklu avukatlarıyla görüşmeler yapabiliyoruz.
Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesine Ziyaretler:
Kurumumuzda rehabilitasyon merkezi açılmadan önce tutuklu ve hükümlüler Elazığ Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde tedavi edilmekteydi. O dönemde 15 günde bir hastane ziyaret edilerek mahkûmların genel durumlarıyla ilgili bilgi alınmaktaydı. Ancak kurumumuzda rehabilitasyon bölümü açıldıktan sonra tutuklu ve hükümlülerin tedavileri bu bölümde yapılmaktadır. Gerekmedikçe hastaneye mahkûm sevki yapılmamaktadır. Bu nedenle hastane ziyaretleri; iş yoğunluğu nedeniyle de seyrekleşmiştir.
Araştırma Çalışmaları:
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce de istenen araştırma çalışmaları yürütmekteyiz. 12.04.2006 tarihinde 18 çocuğa “Burdon Dikkat Testi” uygulanmıştır. Amacımız: yapılan çalışmalarda bu çocukların dikkat düzeyleri ve süresiyle ilgili bilgi edinmektir.
Ayrıca Fırat Üniversitesi Beden Eğitimi bölümü akademisyenleriyle ”Düzenli egzersiz yapmanın, birey ruh sağlığı üzerindeki etkisi” konulu bir araştırmanın ön hazırlıkları yapılmaktadır.
Sivil Toplum Örgütleri, Kurum ve Kuruluşlarla Yürütülen Faaliyetler:
Konferanslar, sosyal-kültürel faaliyetlerde sivil toplum kuruluşlarından, maddi veya manevi destek alınmaktadır. Bu kuruluşlar uzman kişi temini, materyal, malzeme ve cihaz temini konusunda yardımcı olmaktadırlar.
Sosyal Yardımlaşma, Kaymakamlıklar, Milli Eğitim, Halk Eğitim Müdürlüğü, Fırat Üniversitesi, Sosyal Hizmetler, Kadın Merkezi(Kamer), Kimse Yok mu Derneği, Elazığ Barosu, Yerel esnaf, Yerel İşletmeler, Kadın Kolları Başkanlığı, Sevgi Derneği(Sevgi-Der) v.s. gibi çeşitli kurum, kuruluş ve derneklerle ortak çalışmalar yürütmekteyiz. Kılık kıyafet, gıda, kitap gibi pek çok malzeme bağışı yapıldı. Ayrıca en son olarak 10.03.2008 tarihinde “Dünya Kadınlar Günü” münasebetiyle Sevgi-Der kurumumuza ziyarette bulunmuş, kadın konulu konferans düzenlenmiş ve malzeme yardımında bulunmuşlardır.
KULLANILAN ARAÇLAR VE SERVİS KAYITLARI
İlk Görüşme Formu:
Hükümlü-Tutuklunun genel bilgileri, aile yapısı ve çocukluk öyküsüyle ilgili genel bilgileri edinmeye yönelik hazırlanmıştır.
Hükümlü-Tutuklu Tanıma Formu:
Hükümlü-Tutuklunun ailesi, kendisi, suçu, sosyal faaliyetlere katılımı hakkında bilgi verir. Özellikle 2008 yılı itibariyle her gelen yeni tutuklu ve hükümlüye tanıma takip formu dolduruluyor. Son 3 ayda yaklaşık 250 kişiye, toplamda ise yaklaşık 1000 kişiye tanıma takip formu düzenlenmiştir.
Gözlem ve Sınıflandırma Formu:
Hükümlü-Tutuklunun eğitim durumu, psikolojik ve kişilik özellikleri, kimlik bilgileri, infaz durumu v.s. hakkında ayrıntılı bilgi verir. 14.06.2006–10.03.2008 tarihleri arasında yaklaşık 373 hükümlüye doldurulmuş bunlardan 186 sı ikinci, üçüncü ve daha sonrasında 6 ayda bir tekrarlanmıştır. Ayrıca 325 tutukluya da gözlem ve sınıflandırma formu doldurulmuştur.
Hükümlü-Tutuklu Aile Görüşme Formu:
Hükümlü-Tutuklu aileleriyle gerektiği durumlarda görüşmeler yapılmaktadır. Görüşmeler de hükümlü-tutuklunun ailesiyle ilgili sorunları, psikolojik problemleri üzerinde durulmaktadır. Aile görüşmeleri yüz yüze ya da telefonla yapılmaktadır. Aile görüşmelerinin hükümlü-tutuklunun psikolojik durumunun düzelmesinde çok etkili olduğu görülmüştür. Aile ile bireysel görüşme yapıldıktan sonra “hükümlü-tutuklu aile görüşme formu” en kısa zamanda doldurulacaktır.
Çeşitli Envanterler:
Gerekli durumlarda bazı envanterlerden yararlanılmaktadır. Bunlar Burdon Dikkat Testi, Kısa Semptom Envanteri, Beck Depresyon ve Anksiyete Testi, Hacettepe Envanteri v.s gibi envanter ve testler uygulanmaktadır. Yapılan tüm uygulamalar dosyalanmaktadır.
3-SIK GETİRİLEN PROBLEMLER:
*Kendine zarar verme
*Madde kullanımı
*Anti sosyal vakalar
*Psikotik ve Nevrotik vakalar
*Depresif tablo
*İntihar teşebbüsleri
*İlaç kullanımı
*Uyku bozukluğu
*Aile sorunları
*Öfke kontrolü
*İletişim eksikliği
*Sevk durumları
*Ekonomik problemler
*Diğer problemler ve İdareyle ilgili sorunlar
Yukarıda sıralanan problemler, gerekli birimlerle işbirliği yapılarak çözülmeye çalışılmaktadır.